NAIR Centerrek proiektu honetan parte hartzen du, uholde-arriskuaren aurreko azterketa-arroen karakterizazioa diseinatuz eta alerta goiztiarretarako adimen artifizialeko tresnak garatuz, udaletako larrialdi-plan berriak sortzen eta inplementatzen laguntzeko.
2025eko apirilaren 29an, Europako Interreg POCTEFA 2021-2027 programaren baterako finantzaketa duen AI4FLOOD proiektuaren bazkideak Syndicat Mixte de l’Usine de la Nive (Frantzia) erakundearen egoitzan bildu ziren, 4. ekintzaren (Alerta goiztiarretarako adimen artifizialeko tresnak diseinatzea eta garatzea) aurrerapausoak analizatzeko.
Saio tekniko horretan oso emaitza garrantzitsuak aurkeztu zituzten Errobi, Urdazuri, Urola eta Zidakos ibaien arroetan uholdeak prebenitzeko, mugaz haraindiko lurraldearen Frantziako zein Espainiako aldean.
Datuak, sentsoreak eta udal-partaidetza
Euskal Hirigune Elkargotik (EHE) Frantziako 60 udalerritara bidalitako galdetegi baten emaitzak partekatu zituzten. Galdetegi horrek tokiko kontzientziazio-maila handia erakutsi zuen, baina larrialdi-planak eguneratzeko eta komunikazioa indartzeko premia ere nabarmendu zuen. Horrez gain, funtsezko zenbait eremutan hiru plubiometro estrategiko instalatuko direla jakinarazi zuten, eremu horien plubiometriak zuzeneko eragina baitu Errobi eta Urdazuri ibaien emarian.
Espainiako aldean, Tesicnorrek ura metatzeko arriskua duen puntu kritiko bat identifikatu zuen Tafallan, trenbide-pasagune baten azpian. Gaur egun, gune horretan sentsoreak instalatzeko aukera aztertzen ari dira.
Adimen artifizialaren bidezko iragarpen-ereduak
NAIR Centerrek Urola, Errobi eta Urdazuri ibaiei aplikatutako LSTM (Long Short-Term Memory) ereduen emaitzak aurkeztu zituen, emarien iragarpenean zehaztasun-maila handia eta alerta goiztiarrak sortzeko potentziala erakutsiz. Tesicnorrek, halaber, radar-irudiei, euri moten sailkapenari eta denbora errealeko prezipitazio-estimazioari (QPE) aplikatutako adimen artifizialaren aurrerapenak erakutsi zituen, zenbait iragarpen-ikuspegi integratzen zituztenak.
Belaunaldi berriko simulazio hidraulikoa
CEREMAk eta SIXENSEk ikuspegi tradizionalekin (HEC-RAS) eta 48 orduko ibai-dinamika 9 minutuan simulatzeko gai diren GPUn oinarritutako Lattice-Boltzmann bezalako metodo berriekin simulazio hidraulikoan egin diren aurrerapenak azaldu zituzten. Gainera, sare neuronaletan (CNN, LSTM, MLP) oinarritutako eredu murriztuak garatzen ari dira, eta 3 segundo besterik ez dute behar emaitza konparagarriak lortzeko. Larrialdiak kudeatzeko plataformetan erabiltzeko funtsezko aurrerapena da hori.
Hurrengo urratsak
Partzuergoak erabaki zuen garapenak ingurune errealetan integratzen jarraitzea eta metodologiak lurraldeen artean harmonizatzea. Ekainean sei hilez behingo beste bilera bat egitea aurreikusi dute, alderdi teknikoetan eta koordinazio-kontuetan sakontzeko.
